Rabobank Zaanstreek en Bart Natuursteen: Iedere generatie doet het op haar eigen manier
Bij Bart Natuursteen in Zaandijk gaat de liefde voor het ambacht over op inmiddels de vierde generatie, maar krijgt iedere Bart de ruimte om het op zijn eigen manier te doen. Christell Bart en Sultan Kara-Çelik van Rabobank Zaanstreek praten over familie, ondernemerschap en de kunst van het doorgeven.
Christell Bart groeide op in Valkenswaard, als dochter van een bakker, en kwam door vakantieliefde Aby op haar twintigste naar de Zaanstreek. Daarmee kwam ook Bart Natuursteen in haar leven. Het familiebedrijf werd in 1947 overgenomen door Bram Bart, waarna zoon Gerard en later Aby volgden. Met haar bedrijfseconomische achtergrond en organisatietalent drukt Christell snel haar stempel op de onderneming. Ze automatiseert de boekhouding en pakt verkoop, ontwerpen en inkoop op. “De vrouwen in de onderneming hadden tot mijn komst een voornamelijk ondersteunende rol, ze mochten koffiezetten en facturen maken. Ik ben mede-eigenaar en heb echt iets wezenlijks veranderd.”
Iedere generatie verandert iets
Een onderneming die vier generaties meegaat, kan onmogelijk hetzelfde blijven doen. Technieken en klanten veranderen en ook de manier waarop een bedrijf wordt geleid, beweegt mee. Dat ziet Sultan Kara-Çelik, directeur Rabobank Zaanstreek, veel bij familiebedrijven. “Familiebedrijven onderscheiden zich door de overlap tussen familie, bedrijf en eigendom. Daardoor worden keuzes bewust gemaakt en wordt vaak verder gekeken dan naar het resultaat van volgend jaar. Tegelijkertijd moet een volgende generatie ruimte krijgen om eigen keuzes te maken. Weten wat je wilt behouden en durven veranderen horen daarbij.”
Weggeduwd
Bart Natuursteen ontwikkelde zich, en zoon Lars (die het handhakken nog van zijn opa leerde) gaf aan in de onderneming te willen stappen. “Aby en ik hebben Lars in eerste instantie weggeduwd”, lacht Christell. “Maar nu hij hier werkt, zien we dat het goed is. Hij vliegt, dat is fantastisch om te zien.” Zijn komst zette meer in beweging. “We realiseerden ons dat we als onderneming niet meer toekomstproof waren. Daarom hebben we het pand naast ons gekocht, zodat we mee kunnen groeien met zijn plannen. Lars neemt inmiddels de beslissingen en wij zijn zijn vangnet en klankbord.” Het traditionele steenhouwersvak blijft de basis, terwijl nieuwe technieken en toepassingen worden omarmd. Natuursteen van Bart vindt zijn weg naar onder meer high-end horeca-interieurs, bouw en retail.
Zaanse parel
“Familiebedrijven als deze Zaanse parel vormen de kern van het Nederlandse bedrijfsleven”, zegt Sultan. “Eén op de zeven bedrijven is een familiebedrijf. Samen zijn ze goed voor bijna de helft van de werkgelegenheid en 53 procent van het bruto nationaal product. Hun continuïteit is dus economisch en maatschappelijk van grote waarde.” Rabobank ondersteunt familiebedrijven met financiering, kennis, specialisten en haar netwerk. Een interessant model voor bedrijfsopvolging is steward ownership. Daarbij worden eigendom en zeggenschap van elkaar gescheiden. Betrokken stewards, bijvoorbeeld familieleden, medewerkers of experts, bewaken de koers en missie van het bedrijf, zonder dat persoonlijk financieel gewin leidend is. Zo kan een onderneming trouw aan haar waarden worden voortgezet. “Dat langetermijndenken past bij onze coöperatieve achtergrond. Daarom zijn we partner van We Are Stewards.”
Voor Bart Natuursteen was bankieren bij Rabobank een bewuste keuze. Christell: “Een pasje aanvragen kan overal. Maar op momenten die ertoe doen, heb je iemand nodig die ertoe doet. Die hebben wij gevonden in accountmanager Johan Kabalt, maar eigenlijk in de hele organisatie.”
Samen bouwen
Met Lars staat er een volgende generatie klaar die eigen ideeën meebrengt. En dat vraagt om loslaten. “Dat kunnen wij prima”, lacht Christell. “Lars is zo passievol bezig, daar kunnen we alleen maar enorm trots op zijn. Dat onze zoon nu ‘in de zaak’ is betekent overigens niet dat wij stoppen, da’s echt zo’n vreemde aanname. We vinden het nog veel te leuk om samen aan de toekomst te bouwen, die voor ons allemaal op een gezonde financiële en emotionele manier gestalte krijgt.”
VOOR MEER INFORMATIE: rabobank.nl/zaanstreek
BART NATUURSTEEN Guisweg 43 | 1544 AH Zaandijk Bartnatuursteen.nl www.instagram.com/bartnatuursteen/