Een toekomst vol uitdagingen

De komende tien jaar zal het Nederlandse midden- en kleinbedrijf (MKB) steeds vaker geconfronteerd worden met structurele problemen die voortkomen uit maatschappelijke en economische veranderingen. De steeds krapper wordende arbeidsmarkt en de stijgende huren zijn de bekendste. Minder onder de aandacht, ten onrechte, zijn de toenemende regelgeving en het veranderende koopgedrag.

Regelgeving

De milieueisen, arbeidswetten, privacyeisen en rapportageverplichtingen vliegen ons om de oren. Deze regels zijn vaak bedoeld om duurzaamheid en eerlijkheid te stimuleren, maar ze worden voor het kleinere bedrijf onevenredig zwaar. Waar grote bedrijven een aparte afdeling hebben voor compliance, moet een MKB’er dit er ‘even bij doen’.

Koopgedrag

Daarnaast staat het MKB onder druk door veranderend koopgedrag. De voorkeur voor duurzaamheid, transparantie en maatschappelijke betrokkenheid groeit. Hoewel je dit kunt zien als een positieve ontwikkeling, is het niet zonder gevolgen. MKB’ers moeten mee in deze trends om relevant te blijven, terwijl ze daarvoor vaak niet de middelen of de kennis hebben. Klanten verwachten méér, maar willen niet altijd méér betalen. De showroom van de toekomst wordt een belevingscenter, waarbij inspiratie centraal staat. Daar oriënteren en ideeën opdoen en vervolgens online kopen. Niet alleen consumenten, ook bedrijven zweren er inmiddels bij. Met alle gevolgen van dien.

Hoe gaan onze MKB’ers om met die regeldruk en dat veranderende koopgedrag? We vroegen het aan Koen van der Maat (Bouwbedrijf Van der Gragt), Ruben Valenteyn (Bouwservice Noordholland) en Gerben Floris (Floris Infra).

Koen van der Maat, directeur Bouwbedrijf Van der Gragt in Wormerveer:

'Regels veranderden onze bedrijfsvoering'

Wat merk jij in de praktijk van de toenemende regeldruk?

“In de bouw hebben we de afgelopen jaren met heel wat nieuwe regels te maken gekregen die onze bedrijfsvoering doen veranderen. Zo is bijvoorbeeld afgelopen jaar de WKB (wet kwaliteitsborging) ingegaan. In korte lijnen betekent dit dat wij als aannemer verantwoordelijk worden voor onze eigen kwaliteitscontrole en dat die taak bij de gemeente is komen te vervallen. De gemeente toetst bouwplannen alleen nog maar ruimtelijk en op omgevingsveiligheid. Maar ook strengere duurzaamheids- en milieunormen hebben invloed op onze bedrijfsvoering. Denk bijvoorbeeld aan elektrisch materieel, andere bouwmethodes en andere bouwmaterialen.”

Hoe beïnvloeden veranderend koopgedrag en klantverwachting jouw bedrijfsvoering?

“Dit speelt met name bij onze particuliere kanten. Dit zijn klanten die bij ons een nieuwbouwwoning kopen en die wij met onze kopersbegeleiders door het hele koop- en bouwproces loodsen. Men kan bij ons diverse opties bijkopen. Denk aan een luxere badkamer, een uitbouw, andere binnendeuren, trapbekleding etc. Onze offertes worden direct op internet vergeleken, omdat men denkt dat ze bij ons te veel betalen. Wij besteden veel aandacht aan het uitleggen van de voordelen van het meteen meenemen in de bouw ten opzichte van achteraf. Dit wordt positief ontvangen en dat merken wij ook in de verkoop van deze aanvullende opties.”

Waar maak jij je als ondernemer zorgen over richting de toekomst?

“Dat is het tekort aan vakmensen in de uitvoering. In de komende jaren verlaten veel vaklieden vanwege hun leeftijd de sector, maar de instroom van jongeren blijft achter.”

Wat helpt jou om toch vooruit te blijven gaan?

“Dat is de passie voor het vak. Er is niks mooiers dan samen met ons team mooie dingen te mogen maken.”

Ruben Valenteyn, bedrijfsleider bij Bouwservice Noordholland in Purmerend:

'Toenemende regeldruk verhoogt de kosten'

Wat merk jij in de praktijk van de toenemende regeldruk?

“De toenemende regeldruk verhoogt de kosten die wij moeten doorberekenen naar de klant. Dat geldt ook voor onze toeleveranciers. Daarnaast hebben wij jarenlang zzp’ers ingehuurd en ingeleend, maar daar zijn we mee gestopt. Als wij nu mensen gaan inhuren, doen we dat via een uitzendbureau of we nemen mensen aan. Vraag is hoe we dit gaan oplossen als we een piek in het werk hebben.”

Hoe beïnvloeden veranderend koopgedrag en klantverwachting jouw bedrijfsvoering?

“Particuliere opdrachtgevers denken de wijsheid in pacht te hebben. Dan maak je een offerte en zijn ze verbaasd, want op internet is het allemaal goedkoper. Een particulier ziet niet wat er allemaal mee gemoeid is om dat product daar te krijgen waar zij dat wensen. We zijn ervan afgestapt om overal maar een offerte voor te maken. Ik ga eerst bij de mensen langs om te vragen wat zij wensen. Dan kan ik al een aardige inschatting maken van de prijs. Soms scheiden onze wegen bij het eerste gesprek. Bij anderen wordt de kans dat het ook echt een opdracht wordt verdubbeld.”

Waar maak jij je als ondernemer zorgen over richting de toekomst?

“De stijging van alle prijzen en toenemende schaarste. Door die stijgende prijzen kost het ons veel tijd om werk binnen te halen binnen het budget van de klant. Wij passen soms wel vier keer een begroting aan om tot een prijsovereenkomst te komen.”

Wat helpt jou om toch vooruit te blijven gaan?

“Het is mijn lust en leven om in de bouwwereld te zijn. Ik vind het leuk om een uitdaging aan te gaan en te zorgen dat het weer lukt. Never a dull moment in onze bedrijfstak.”

Gerben Floris, directeur van Floris Infra uit Wormerveer:

'Er gaat nooit een regel af'

Wat merk jij in de praktijk van toenemende regeldruk?

“De regeldruk is al jaren een probleem. Er komen alsmaar regels, certificaten en eisen bij, maar er gaat bijna nooit eentje af. Gemiddeld kosten certificaten 10K per certificaat. Kosten die de opdrachtgever niet vergoed, maar die je wel moet maken om voor een opdracht in aanmerking te komen. Nog frustrerender is de benodigde tijd om deze vergunningen te verkrijgen. Naast een rem op productiviteit en een kostenverhogend effect is dit geen motiverende werking voor nieuwe instroom van mensen in de infra.”

Hoe beïnvloeden veranderend koopgedrag en klantverwachting jouw bedrijfsvoering?

“Men verwacht dat werken emissieloos worden uitgevoerd. De aanschaf van elektrisch materieel is veel duurder dan traditionele dieselmachines. Ook het laden van dit materieel kan een probleem zijn. Daarnaast zijn opdrachten vaak van te korte duur om zo’n machine aan te schaffen. Met 6 infra-aannemers hebben we het bedrijf ‘Groene Bouwkracht’ opgericht. Dit richt zich op aanschaf en verhuur van uitstootvrij materieel en batterijen. Hierdoor kunnen we meerkosten delen en de inzet van materieel optimaliseren. Veranderend koopgedrag geeft ook kansen. Zo hebben wij Rebrick opgericht, een bedrijf dat landelijk metselstenen uit sloopprojecten oogst, schoonmaakt en weer verkoopt.”

Waar maak jij je als ondernemers zorgen over richting de toekomst?

“Voldoende gekwalificeerd en gemotiveerd uitvoerend personeel! Kinderen spelen te weinig buiten en zitten vooral achter een schermpje. Dat is funest voor handarbeid-beroepen. Het helpt ook niet als mensen die wel graag met hun handen werken, aan allerlei regeltjes en certificaten moeten voldoen.”

Wat helpt jou om toch vooruit te blijven gaan?

“De infra biedt elke dag weer interessante uitdagingen. Het is mooi om oplossingen te bedenken voor hedendaagse uitdagingen. Rebrick is daar een goed voorbeeld van. Stilstaan is geen optie. Inventiviteit en ondernemersgeest zijn essentieel en uitdagend.”